Czy to dysleksja lub dysgrafia? Rozpoznaj objawy i pomóż dziecku

Jako ekspert w dziedzinie wspierania rozwoju dzieci, często spotykam się z pytaniami o dysleksję i dysgrafię. To specyficzne trudności w nauce, które, choć mogą budzić niepokój, są w pełni zrozumiałe i, co najważniejsze, można je skutecznie wspierać. Zrozumienie ich natury jest kluczowe zarówno dla rodziców, jak i nauczycieli, aby móc odpowiednio reagować i pomóc dziecku w rozwijaniu jego potencjału. W tym artykule wyjaśnię, czym dokładnie są te zaburzenia, jakie są między nimi różnice, a także wskażę, gdzie szukać pomocy i jak wspierać dziecko na co dzień.

Kiedy trudności w nauce to coś więcej niż lenistwo? Rozpoznaj pierwsze sygnały

Wielokrotnie obserwowałem, jak rodzice i nauczyciele zmagają się z etykietowaniem dzieci, które mają trudności w nauce. Często słyszę: „on po prostu jest leniwy” albo „ona się nie stara”. Tymczasem, w wielu przypadkach, za pozornym brakiem zaangażowania kryją się specyficzne trudności w uczeniu się, takie jak dysleksja czy dysgrafia. To nie jest kwestia inteligencji czy chęci, ale odmiennego funkcjonowania mózgu, które wpływa na przetwarzanie informacji. Zrozumienie, że te trudności mają podłoże neurobiologiczne, a nie są wynikiem złej woli, jest pierwszym i najważniejszym krokiem. Wczesne rozpoznanie sygnałów to szansa na szybkie wdrożenie wsparcia i zapobieganie frustracji u dziecka.

Dysleksja, dysgrafia, dysortografia: proste wyjaśnienie kluczowych różnic

Kiedy mówimy o specyficznych trudnościach w nauce, często używamy tych trzech terminów zamiennie, co może prowadzić do nieporozumień. Tymczasem każdy z nich odnosi się do nieco innych problemów. Dysleksja to specyficzne zaburzenie o podłożu neurobiologicznym, które charakteryzuje się trudnościami w dokładnym i/lub płynnym rozpoznawaniu słów, a także słabymi zdolnościami dekodowania i ortografii. Oznacza to, że dziecko ma problem z samym procesem czytania rozpoznawaniem liter, łączeniem ich w słowa, a także z poprawnym zapisywaniem wyrazów. Trudności te wynikają zazwyczaj z deficytu fonologicznego aspektu języka.

Z kolei dysgrafia to zaburzenie charakteryzujące się trudnościami w opanowaniu umiejętności pisania, które objawia się niskim poziomem graficznym pisma, często utrudniającym lub uniemożliwiającym odczytanie napisanego tekstu. Problemy mogą dotyczyć technicznej strony pisania: kształtu liter, ich połączeń, tempa pisania, a także ogólnej estetyki. Natomiast dysortografia, często mylona z dysgrafią, to specyficzne zaburzenie polegające na trudnościach w opanowaniu poprawnej pisowni (zasad ortograficznych), mimo znajomości tych zasad. Dziecko może doskonale znać reguły ortograficzne, ale ma problem z ich zastosowaniem w praktyce podczas pisania. Wszystkie te zaburzenia należą do szerszej kategorii "specyficznych trudności w uczeniu się" i, co ważne, często współwystępują.

Neurobiologiczne korzenie problemu: dlaczego mózg Twojego dziecka pracuje inaczej?

Zrozumienie, że dysleksja i dysgrafia mają podłoże neurobiologiczne, jest kluczowe. To nie jest kwestia braku wysiłku czy inteligencji, ale tego, że mózg dziecka przetwarza informacje w nieco inny sposób. Badania pokazują, że u osób z dysleksją występują różnice w strukturze i funkcjonowaniu obszarów mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie języka, w szczególności za fonologiczne aspekty mowy. Oznacza to, że mózg może mieć trudności z rozpoznawaniem i manipulowaniem dźwiękami mowy, co bezpośrednio przekłada się na problemy z dekodowaniem słów podczas czytania i kodowaniem ich podczas pisania. Te subtelne różnice w neurobiologii sprawiają, że zadania, które dla większości dzieci są intuicyjne, dla dziecka z dysleksją czy dysgrafią stają się ogromnym wyzwaniem, mimo że jego ogólne zdolności poznawcze są na normalnym poziomie.

Dysleksja: jak zrozumieć świat dziecka, które "widzi" litery inaczej?

Kiedy już wiemy, czym jest dysleksja na poziomie definicji, czas przyjrzeć się, jak objawia się ona w praktyce. To, co dla nas, dorosłych, wydaje się proste i oczywiste, dla dziecka z dysleksją może być prawdziwym labiryntem.

Typowe objawy dysleksji w czytaniu: od mylenia liter po "zgadywanie" słów

Objawy dysleksji są różnorodne i mogą zmieniać się wraz z wiekiem dziecka, ale zazwyczaj koncentrują się wokół trudności z czytaniem i pisaniem. Oto najczęstsze z nich, które powinny zwrócić naszą uwagę:

• Wolne tempo czytania: Dziecko czyta bardzo powoli, często sylabizując lub literując, nawet proste słowa. Czytanie staje się męczące i zajmuje dużo czasu.
• Mylenie podobnych liter i cyfr: Częste mylenie liter o podobnym kształcie (np. "b" z "d", "p" z "g", "m" z "n") lub cyfr (np. "6" z "9").
• Opuszczanie, dodawanie lub przestawianie liter/sylab: Podczas czytania dziecko może opuszczać niektóre litery (np. "dom" zamiast "drom"), dodawać je ("krowa" zamiast "krwa") lub przestawiać kolejność (np. "tar" zamiast "rat").
• "Zgadywanie" słów: Zamiast dekodować słowa, dziecko próbuje je odgadnąć na podstawie kontekstu lub pierwszych liter, co często prowadzi do błędów i niezrozumienia tekstu.
• Trudności z rozumieniem przeczytanego tekstu: Nawet jeśli dziecko przeczyta tekst, może mieć problem z jego zrozumieniem, ponieważ cała jego uwaga skupiona jest na technicznym aspekcie czytania.
• Błędy ortograficzne: Pomimo znajomości zasad, dziecko popełnia liczne błędy ortograficzne, często wynikające z trudności w analizie słuchowej wyrazów.
• Unikanie czytania: Z powodu frustracji i trudności, dziecko może unikać czytania na głos, a nawet cichego czytania, co prowadzi do pogłębiania się problemu.

Nie tylko czytanie: ukryte symptomy dysleksji w codziennym życiu

Dysleksja to znacznie więcej niż tylko problemy z czytaniem. Jej wpływ rozciąga się na wiele innych obszarów życia codziennego i szkolnego, często manifestując się w sposób, który na pierwszy rzut oka nie jest kojarzony z trudnościami w nauce. Jako Wiktor Cieślak, widzę, że te "ukryte" symptomy bywają najbardziej frustrujące dla dziecka i niezrozumiałe dla otoczenia, jeśli nie zna się ich podłoża.

Dzieci z dysleksją mogą mieć trudności z:

• Organizacja: Problemy z planowaniem zadań, utrzymaniem porządku w zeszytach czy pokoju, zapominanie o przyniesieniu odpowiednich materiałów do szkoły.
• Zapamiętywanie sekwencji: Trudności z nauką dni tygodnia, miesięcy, tabliczki mnożenia, wierszyków czy piosenek w odpowiedniej kolejności.
• Orientacja w czasie i przestrzeni: Mylenie prawej i lewej strony, trudności z odczytywaniem map, zegara analogowego, a także z pojęciami takimi jak "przedwczoraj", "pojutrze".
• Nauka języków obcych: Ze względu na problemy z fonologią i zapamiętywaniem nowych słów oraz gramatyki, nauka języków obcych może być dla nich wyjątkowo trudna.
• Matematyka: Chociaż dysleksja nie jest dyskalkulią, problemy z sekwencjonowaniem, pamięcią krótkotrwałą czy rozumieniem poleceń mogą wpływać na trudności w rozwiązywaniu zadań matematycznych.
• Koordynacja ruchowa: Niektóre dzieci mogą wykazywać pewną niezdarność ruchową, trudności z równowagą czy precyzyjnymi ruchami.

Jakie są najczęstsze mity na temat dysleksji, w które wciąż wierzymy?

Wokół dysleksji narosło wiele mitów, które niestety często utrudniają zrozumienie i odpowiednie wspieranie dzieci. Musimy je obalić, aby móc skutecznie działać:

• Mit: Dysleksja to choroba.
  Fakt: Dysleksja nie jest chorobą, lecz specyficzną trudnością w uczeniu się o podłożu neurobiologicznym. Nie można jej "wyleczyć", ale można nauczyć się z nią funkcjonować i ją kompensować.
• Mit: Dysleksja mija z wiekiem.
  Fakt: Dysleksja jest stanem trwałym. Trudności mogą się zmieniać i łagodzić dzięki terapii i strategiom kompensacyjnym, ale nie znikają całkowicie. Dorośli z dysleksją nadal muszą stosować odpowiednie strategie.
• Mit: Dysleksja dotyczy tylko leniwych dzieci.
  Fakt: To jeden z najbardziej krzywdzących mitów. Dzieci z dysleksją często wkładają znacznie więcej wysiłku w naukę niż ich rówieśnicy, a ich trudności wynikają z odmiennego funkcjonowania mózgu, a nie braku motywacji.
• Mit: Dysleksja jest związana z niską inteligencją.
  Fakt: Dysleksja występuje niezależnie od poziomu inteligencji. Wiele osób z dysleksją ma przeciętną, a nawet ponadprzeciętną inteligencję. Problem leży w specyficznym przetwarzaniu informacji, a nie w ogólnych zdolnościach poznawczych.
• Mit: Wystarczy więcej ćwiczyć, a dysleksja zniknie.
  Fakt: Ćwiczenia są kluczowe, ale muszą być odpowiednio dobrane i systematyczne. Samo "więcej ćwiczenia" bez zrozumienia specyfiki trudności może prowadzić do frustracji i zniechęcenia, a nie do rozwiązania problemu.

Dysgrafia w zeszycie: gdy starania dziecka nie przekładają się na czytelne pismo

Podobnie jak w przypadku dysleksji, dysgrafia często bywa bagatelizowana lub mylnie interpretowana jako brak staranności. Niejednokrotnie widziałem, jak dzieci z dysgrafią są strofowane za "brzydkie pismo", podczas gdy one naprawdę wkładają ogromny wysiłek w to, aby ich litery były czytelne. To nie jest kwestia chęci, ale realnych trudności.

Na co zwrócić uwagę? Charakterystyczne cechy pisma osoby z dysgrafią

Dysgrafia manifestuje się w piśmie w bardzo konkretny sposób. Zwracając uwagę na te cechy, możemy wcześnie rozpoznać problem:

• Nieregularny kształt liter: Litery są często deformowane, mają nieprawidłowe proporcje, są zbyt wąskie lub zbyt szerokie.
• Różna wielkość liter: W jednym wyrazie lub zdaniu litery mogą mieć znacząco różną wielkość, co zaburza estetykę i czytelność.
• Brak połączeń lub nieprawidłowe połączenia: Litery w wyrazach mogą być pisane osobno, mimo że powinny być połączone, lub połączenia są wykonane w sposób nieprawidłowy, niezgodny z zasadami pisania.
• Nierówne odstępy między literami i wyrazami: Odstępy są zbyt duże, zbyt małe lub nieregularne, co sprawia, że tekst jest zbity lub rozstrzelony i trudny do odczytania.
• Pismo "drżące" lub niepewne: Linia pisma może być chwiejna, niepewna, co świadczy o trudnościach w kontroli ruchów ręki.
• Trudności z utrzymaniem się w liniaturze: Litery "wychodzą" poza linie, pismo faluje, jest nierówne.
• Wolne tempo pisania: Dziecko pisze bardzo powoli, z dużym wysiłkiem, co może prowadzić do niezakończonych zadań na czas.
• Nacisk pisma: Pismo może być zbyt mocno lub zbyt słabo naciskane, co wpływa na wygląd i trwałość zapisu.

„Brzydkie pismo” to nie wszystko: inne problemy związane z dysgrafią

Dysgrafia to znacznie szerszy problem niż tylko kwestia estetyki pisma. Widzę, jak często jest to źródłem ogromnej frustracji dla dziecka, które mimo starań nie jest w stanie sprostać oczekiwaniom. Oprócz trudności graficznych, dysgrafia może prowadzić do innych problemów, takich jak trudności w organizacji przestrzeni na kartce dziecko może mieć problem z zachowaniem marginesów, pisaniem w odpowiednich miejscach czy rozmieszczeniem tekstu. Często pojawia się także męczliwość ręki podczas pisania; długotrwałe pisanie staje się bolesne i wyczerpujące. Błędy ortograficzne i gramatyczne mogą wynikać nie tylko z dysortografii, ale także z trudności technicznych w zapisie dziecko tak bardzo skupia się na samym akcie pisania, że traci kontrolę nad poprawnością językową. W efekcie, dzieci z dysgrafią często unikają pisania, co może prowadzić do opóźnień w nauce i niższej samooceny.

Czy Twoje dziecko ma problem z motoryką? Związek między sprawnością ręki a pisaniem

Wielokrotnie podkreślam, że dysgrafia jest często ściśle związana z zaburzeniami motoryki małej i koordynacji wzrokowo-ruchowej. Pamiętajmy, że proces pisania to złożona czynność, która wymaga precyzyjnych ruchów dłoni i palców, a także sprawnej współpracy oka i ręki. Jeśli sprawność manualna dziecka jest słaba, wpływa to bezpośrednio na jakość pisma. Możemy zaobserwować to w codziennych czynnościach: dziecko może mieć problemy z wiązaniem sznurowadeł, zapinaniem guzików, posługiwaniem się nożyczkami, a nawet z precyzyjnym rysowaniem. Czasem objawia się to ogólną niezdarnością ruchową, potykaniem się, trudnościami w łapaniu piłki. Rozwój motoryki małej jest fundamentem dla nauki pisania, dlatego tak ważne jest wczesne wspieranie tych umiejętności poprzez różnorodne zabawy i ćwiczenia.

Droga do diagnozy w Polsce: jak uzyskać oficjalną opinię i wsparcie?

Zauważenie pierwszych sygnałów dysleksji czy dysgrafii to jedno, ale co dalej? Jako Wiktor Cieślak wiem, że wielu rodziców czuje się zagubionych w systemie. Na szczęście, w Polsce istnieje ścieżka diagnostyczna i system wsparcia, który, choć bywa wymagający, jest dostępny i skuteczny.

Od niepokoju do działania: Kiedy i gdzie szukać pomocy?

Jeśli jako rodzic lub nauczyciel zauważasz u dziecka powtarzające się trudności w czytaniu, pisaniu lub ortografii, które nie ustępują mimo standardowych metod nauczania, to jest to sygnał, że warto działać. Nie czekaj, aż problemy się pogłębią i wpłyną na samoocenę dziecka. Pierwszym krokiem powinna być szczera rozmowa z wychowawcą, pedagogiem szkolnym lub psychologiem. Ci specjaliści, dzięki swojej wiedzy i doświadczeniu, mogą pomóc w ocenie sytuacji i wskazać dalsze kroki. Pamiętaj, że wczesna interwencja jest najważniejsza im szybciej dziecko otrzyma wsparcie, tym lepiej będzie sobie radzić z trudnościami i uniknie frustracji.

Jak wygląda badanie w poradni psychologiczno-pedagogicznej krok po kroku?

Oficjalna diagnoza dysleksji lub dysgrafii w Polsce odbywa się w publicznych lub niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Proces ten jest wieloetapowy i angażuje zespół specjalistów:

1. Zgłoszenie i wywiad z rodzicami: Rodzic zgłasza dziecko do poradni. Na pierwszym spotkaniu psycholog lub pedagog przeprowadza szczegółowy wywiad, zbierając informacje o rozwoju dziecka, jego dotychczasowych trudnościach, historii medycznej i edukacyjnej.
2. Badanie psychologiczne: Psycholog ocenia ogólny rozwój poznawczy dziecka, jego inteligencję, pamięć, koncentrację uwagi oraz inne funkcje psychiczne, które mogą mieć wpływ na naukę. Wyklucza się ewentualne inne przyczyny trudności, takie jak np. niepełnosprawność intelektualna.
3. Badanie pedagogiczne: Pedagog przeprowadza testy sprawdzające poziom umiejętności czytania (tempo, poprawność, rozumienie), pisania (technika, ortografia) oraz analizuje zeszyty szkolne dziecka. Ocenia również, jakie strategie dziecko stosuje podczas nauki.
4. Badanie logopedyczne (opcjonalnie, ale często wskazane): Logopeda ocenia rozwój mowy dziecka, artykulację, słuch fonemowy oraz inne aspekty językowe, które mogą być związane z trudnościami w czytaniu i pisaniu.
5. Analiza wyników i konsultacja: Po zebraniu wszystkich danych, zespół specjalistów analizuje wyniki i formułuje opinię. Podczas spotkania z rodzicami omawia się diagnozę oraz przedstawia szczegółowe zalecenia do pracy z dzieckiem w szkole i w domu.

Co daje "papierek"? Praktyczne znaczenie opinii dla ucznia, rodzica i szkoły

Posiadanie opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej to nie tylko formalność, ale przede wszystkim klucz do realnego wsparcia i dostosowania wymagań edukacyjnych. Dla dziecka, rodziców i szkoły opinia ta ma ogromne znaczenie praktyczne:

• Dostosowanie wymagań edukacyjnych: Szkoła ma obowiązek dostosować formy i metody pracy do indywidualnych potrzeb dziecka. Może to obejmować wydłużony czas na sprawdzianach i egzaminach, inne kryteria oceny (np. mniejszy nacisk na estetykę pisma przy dysgrafii), czy możliwość korzystania z pomocy dydaktycznych.
• Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne: Dziecko z opinią ma prawo do udziału w bezpłatnych zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych organizowanych w szkole, prowadzonych przez pedagoga specjalnego.
• Wsparcie psychologiczne: Opinia może również wskazywać na potrzebę wsparcia psychologicznego, które pomoże dziecku radzić sobie z frustracją i budować poczucie własnej wartości.
• Dostosowanie materiałów edukacyjnych: Nauczyciele mogą przygotowywać materiały w większej czcionce, z większymi odstępami, używać specjalnych krojów pisma czy udostępniać notatki w formie elektronicznej.
• Ułatwienia na egzaminach zewnętrznych: Opinia uprawnia do korzystania z dostosowań podczas egzaminu ósmoklasisty i matury, co daje dziecku równe szanse.
• Zrozumienie i akceptacja: Diagnoza pomaga otoczeniu zrozumieć, że trudności dziecka nie są wynikiem lenistwa, ale specyficznego zaburzenia, co sprzyja większej empatii i akceptacji.

Mądre wsparcie to klucz do sukcesu: jak realnie pomóc dziecku?

Diagnoza to dopiero początek drogi. Prawdziwa praca zaczyna się w momencie wdrożenia mądrego i systematycznego wsparcia. Jako Wiktor Cieślak zawsze podkreślam, że kluczem jest połączenie profesjonalnej terapii z codziennymi działaniami w domu, które nie zniechęcą dziecka, a wręcz przeciwnie zaangażują je i zbudują jego pewność siebie.

Skuteczne metody terapii pedagogicznej i zajęć korekcyjno-kompensacyjnych

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne i terapia pedagogiczna to specjalistyczne formy wsparcia, które mają na celu rozwijanie i usprawnianie funkcji odpowiedzialnych za procesy czytania i pisania. Prowadzone są zazwyczaj przez pedagoga specjalnego lub terapeutę pedagogicznego. Ich głównym celem jest stymulowanie rozwoju deficytowych funkcji, takich jak percepcja wzrokowa (rozpoznawanie kształtów, liter), percepcja słuchowa (analiza i synteza dźwięków mowy), motoryka mała (precyzja ruchów dłoni), koordynacja wzrokowo-ruchowa oraz pamięć. Metody pracy są dostosowane do indywidualnych potrzeb dziecka i często obejmują różnorodne ćwiczenia, gry i zabawy, które w angażujący sposób pomagają usprawnić te obszary. Systematyczność i cierpliwość w tej terapii są absolutnie kluczowe dla osiągnięcia trwałych efektów.

Praktyczne ćwiczenia do pracy w domu, które nie zniechęcą dziecka

Wsparcie domowe jest nieocenione, ale musi być mądre i dopasowane do możliwości dziecka. Unikajmy presji i nudnych ćwiczeń, które mogą zniechęcić. Oto kilka propozycji, które sam polecam rodzicom:

• Ćwiczenia rozwijające percepcję słuchową:
  • Zabawy rytmiczne: Wyklaskiwanie rytmów, powtarzanie sekwencji dźwięków.
  • Rymowanki i wierszyki: Wspólne recytowanie, wyszukiwanie rymujących się słów.
  • Gry w "co słyszysz?": Proś dziecko o odgadnięcie słowa po usłyszeniu jego pierwszej głoski lub podział na sylaby.
• Ćwiczenia rozwijające percepcję wzrokową:
  • Układanki i puzzle: Rozwijają spostrzegawczość i analizę wzrokową.
  • Gry typu "memory": Ćwiczą pamięć wzrokową i koncentrację.
  • Wyszukiwanie różnic: Znajdowanie detali na obrazkach.
• Ćwiczenia rozwijające motorykę małą i grafomotorykę:
  • Lepienie z plasteliny, ciastoliny: Wzmacnia mięśnie dłoni.
  • Nawlekanie koralików, przewlekanie sznurówek: Ćwiczy precyzję ruchów.
  • Ćwiczenia grafomotoryczne: Rysowanie szlaczków, labiryntów, łączenie kropek, kolorowanie w konturach.
  • Zabawy z klockami: Budowanie konstrukcji, które wymagają precyzji.

Nowoczesne technologie w służbie edukacji: Aplikacje i programy, które warto znać

W dzisiejszych czasach technologia może być potężnym sojusznikiem w wspieraniu dzieci z dysleksją i dysgrafią. Istnieje wiele aplikacji i programów, które ułatwiają naukę i codzienne funkcjonowanie, a co najważniejsze często są dla dzieci bardziej angażujące niż tradycyjne metody. Jako Wiktor Cieślak zawsze zachęcam do korzystania z tych narzędzi, pamiętając o umiarze i odpowiednim doborze. Warto zwrócić uwagę na:

• Aplikacje do nauki czytania metodą sylabową: Wiele z nich oferuje interaktywne ćwiczenia, które w przystępny sposób uczą łączenia głosek w sylaby i sylab w słowa.
• Programy do dyktowania tekstu (rozpoznawanie mowy): Umożliwiają dziecku "pisanie" głosem, co jest ogromnym ułatwieniem dla dzieci z dysgrafią, pozwalając im skupić się na treści, a nie na technice pisania.
• Korektory ortograficzne i gramatyczne: Wspomagają poprawność pisania, wskazując błędy i sugerując poprawki. Wiele edytorów tekstu ma wbudowane takie funkcje.
• Audiobooki i e-booki: Audiobooki pozwalają na przyswajanie treści bez konieczności czytania, a e-booki często oferują możliwość zmiany czcionki na bardziej czytelną (np. OpenDyslexic), zwiększenia odstępów między literami czy zmiany koloru tła.
• Gry edukacyjne: Wiele gier jest zaprojektowanych tak, aby rozwijać percepcję wzrokową, słuchową, pamięć i logiczne myślenie w atrakcyjny dla dziecka sposób.

Przyszłość jest jasna: dysleksja i dysgrafia w dorosłym życiu

Wiem, że rodzice dzieci z dysleksją czy dysgrafią często martwią się o ich przyszłość. Czy te trudności będą przeszkodą w dorosłym życiu? Moje doświadczenie i historie wielu niezwykłych osób pokazują, że absolutnie nie! Dysleksja nie jest wyrokiem, a często wręcz wiąże się z unikalnym sposobem myślenia, który może być ogromną zaletą.

Sławni dyslektycy: historie ludzi, którzy przekuli trudności w supermoc

Patrząc na historię, widzimy, że wiele wybitnych postaci zmagało się z dysleksją, a mimo to osiągnęło niewiarygodne sukcesy. To dowód na to, że dysleksja nie jest ograniczeniem, a często wręcz staje się motorem do rozwoju innych, niezwykłych talentów:

• Albert Einstein: Uważany za jednego z największych fizyków wszech czasów, miał problemy z czytaniem i pisaniem w dzieciństwie. Jego umysł myślał obrazami, a nie słowami.
• Leonardo da Vinci: Renesansowy geniusz, artysta i wynalazca, również prawdopodobnie był dyslektykiem. Jego notatki pisane były lustrzanym odbiciem.
• Steven Spielberg: Jeden z najbardziej wpływowych reżyserów filmowych, zdiagnozowany z dysleksją w wieku 60 lat. Twierdzi, że to właśnie dysleksja pomogła mu myśleć wizualnie i opowiadać historie obrazami.
• Agatha Christie: Królowa kryminału, mimo trudności z ortografią i gramatyką, stała się jedną z najlepiej sprzedających się pisarek wszech czasów.
• Richard Branson: Założyciel Virgin Group, miliarder i przedsiębiorca, otwarcie mówi o swojej dysleksji i o tym, jak nauczył się delegować zadania, w których nie czuł się mocny.

Jak rozwijać mocne strony dziecka i budować jego poczucie wartości?

Najważniejszym zadaniem dla rodziców i nauczycieli jest skupienie się na mocnych stronach dziecka z dysleksją czy dysgrafią. Każde dziecko ma talenty, a nasze zadanie to je odkryć i pielęgnować. Wspierajmy samoocenę dziecka, chwaląc je za wysiłek, postępy i sukcesy w obszarach, w których czuje się pewnie. Może to być sport, sztuka, muzyka, technologia, umiejętności społeczne, zdolności manualne czy kreatywne myślenie. Rozwijanie tych zainteresowań i talentów, niezależnie od trudności w nauce, buduje poczucie wartości i kompetencji, co jest fundamentem zdrowego rozwoju emocjonalnego. Pamiętajmy, że dzieci z dysleksją często wykazują niezwykłą kreatywność, nieszablonowe myślenie i zdolności rozwiązywania problemów.

Przeczytaj również: Skok rozwojowy w 15. miesiącu: Ile trwa i jak pomóc dziecku?

Dysleksja to nie wyrok: Jakie ścieżki kariery stoją otworem przed osobami z tymi trudnościami?

Zakończę pozytywnym przesłaniem: dysleksja i dysgrafia nie zamykają żadnych drzwi do kariery. Wręcz przeciwnie, często prowadzą do wyboru ścieżek, które doskonale odpowiadają unikalnemu sposobowi myślenia osób z tymi trudnościami. Myślenie wizualne, kreatywność, zdolność do widzenia "dużego obrazu" i nieszablonowe podejście do problemów to cechy, które są niezwykle cenne w wielu zawodach. Osoby z dysleksją często odnoszą sukcesy w dziedzinach artystycznych (projektowanie graficzne, malarstwo, muzyka, aktorstwo), technicznych (inżynieria, programowanie, architektura), kreatywnych (reklama, marketing, pisanie scenariuszy), a także w przedsiębiorczości. Różnorodność poznawcza to wartość, która wzbogaca społeczeństwo i gospodarkę. Ważne, abyśmy jako dorośli pomogli dzieciom odkryć ich pasje i pokazać im, że ich "inny" sposób myślenia może być ich największą supermocą.